Um reyklaus.isSpjallSíðan mínPrófStaðreyndirSenda vini

Staðreyndir

Reykingar og krabbamein

 

Í tóbaksreyk eru a.m.k. 43 efni í sígarettum sem geta valdið krabbameini, þeirra á meðal nítrósamín. Þessi efni geta valdið varanlegum breytingum á erfðaefninu í frumunum. Smám saman geta frumurnar misst stjórn á eigin vexti svo að þær fara að skipta sér hömlulaust. Þá vaxa þær inn í nærliggjandi vefi og þrengja að þeim. Krabbameinsfrumurnar geta líka dreift sér út í líkamann með blóðrásinni og eftir eitlakerfinu.

Reykingamaðurinn er í helmingi meiri hættu á að deyja úr krabbameini en sá sem reykir ekki. Stórreykingamaður er í fjórfaldri hættu. Að sögn Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar eiga reykingar sök á 33% allra krabbameinstilfella í iðnríkjum heims.

Krabbameinin sem reykingar valda oftast eru:

  • lungnakrabbamein
  • krabbamein í munnholi
  • krabbamein í barka

Lungnakrabbamein

Lungnakrabbi er mjög alvarlegur sjúkdómur og jafnframt eitt algengasta krabbamein í veröldinni. Aðeins u.þ.b. 10% þeirra sem greinast með sjúkdóminn eru lifandi 5 árum síðar. Næstum 90% þeirra sem fá lungnakrabba reykja. Árið 2006 dóu um 334.800 manns í Evrópu sökum lungnakrabbameins. Sjá nánar á: www.alphagalileo.org.

Skýr tengsl eru á milli hversu mikið og hversu lengi fólk hefur reykt og þess hve mikið er um krabbamein meðal þessa fólks. Þeir sem hefja reykingar fyrir 15 ára aldur eru í nærri tuttugu sinnum meiri hættu á að fá lungnakrabba en þeir sem reykja ekki. Hjá þeim sem hófu reykingar eftir 25 ára aldur er hættan u.þ.b. fimmföld. Því meira sem reykt er því meiri er hættan. Kona sem reykir 10-20 sígarettur á dag eykur hættuna á að deyja úr lungnakrabba u.þ.b. sextánfalt miðað við konu sem reykir ekki. 20-30 sígarettur á dag gera hættuna 28 sinnum meiri.

Hættan á að fá krabbamein minnkar smám saman í kjölfar þess að menn hætta að reykja. Hins vegar breytir það að hætta ekki batahorfum hjá krabbameinssjúklingum svo öruggt sé.